1. Kết quả xét nghiệm máu có phát hiện suy thận không?

Để trả lời câu hỏi về khả năng phát hiện suy thận qua xét nghiệm máu, bạn cần quan tâm đến các vấn đề sau:

1.1. Khả năng phát hiện suy thận qua xét nghiệm máu

Thận đảm nhận nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ độc tố và cân bằng điện giải trong cơ thể. Nếu thận bị suy giảm chức năng thận, các chất thải sẽ tích tụ lại trong máu. Vì vậy, Kết quả xét nghiệm máu có thể cung cấp những thông tin giúp phát hiện những bất thường liên quan đến chức năng của thận.

Thông qua xét nghiệm máu, bác sĩ sẽ đánh giá được khả năng lọc của cầu thận, mức độ tổn thương thận và nguy cơ tiến triển suy thận. Vì vậy, nếu bạn đang băn khoăn không biết xét nghiệm máu có phát hiện suy thận không thì một số thông số từ xét nghiệm này có thể giúp bác sĩ đánh giá được chức năng thận. Tuy nhiên, để xác định chính xác mức độ suy giảm chức năng thận, bác sĩ vẫn cần có thêm kết quả từ nhiều xét nghiệm chuyên sâu khác.

Một số kết quả trong xét nghiệm máu cung cấp cơ sở ban đầu để đánh giá chức năng thận

1.2. Những chỉ số máu giúp phát hiện suy thận

Một số chỉ số sau trong xét nghiệm máu có thể giúp bác sĩ có căn cứ ban đầu để đánh giá suy thận:

• Creatinin máu:

Bình thường, thận sẽ lọc creatinin ra khỏi máu sau đó thông qua nước tiểu để đào thải ra ngoài. Trường hợp xét nghiệm máu có chỉ số creatinin tăng chứng tỏ thận đang bị suy giảm chức năng.

• Ure máu (BUN):

Ure là sản phẩm từ quá trình chuyển hóa protein. Khi chức năng thận kém, khả năng đào thải ure cũng không hiệu quả. Sự tích tụ ure trong máu được phản ánh qua kết quả xét nghiệm. Tuy nhiên, chỉ số ure máu cũng có khả năng bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống hoặc mất nước. Vì thế, bác sĩ thường cần kết hợp với chỉ số creatinin để có căn cứ đánh giá chính xác hơn về chức năng thận.

• Cystatin C: 

Đây là một chỉ dấu trong máu phản ánh chức năng lọc của thận, ít bị ảnh hưởng bởi khối cơ, có thể được chỉ định để đánh giá chính xác hơn trong một số trường hợp (người cao tuổi, người có khối cơ bất thường).

• eGFR - mức lọc cầu thận ước tính:

eGFR là chỉ số tính toán dựa trên creatinin máu, tuổi, giới tính và thể trạng của người bệnh để đánh giá mức độ lọc của thận. Đây là tiêu chuẩn cần có để xác định giai đoạn của bệnh suy thận mạn.

Dựa trên eGFR (mL/phút/1,73 m²), bệnh thận mạn được chia thành các giai đoạn theo KDIGO:

- Giai đoạn 1 (G1) - eGFR ≥ 90: chức năng lọc bình thường hoặc cao.

- Giai đoạn 2 (G2) - eGFR 60 - 89: giảm nhẹ.

Lưu ý: G1 và G2 chỉ được xem là bệnh thận khi có kèm dấu hiệu tổn thương thận (như protein/albumin niệu, bất thường nước tiểu hoặc hình ảnh) kéo dài trên 3 tháng - nhiều người khỏe mạnh, nhất là người lớn tuổi, vẫn có eGFR trong khoảng này mà không mắc bệnh thận.

- Giai đoạn 3a (G3a) - eGFR 45 - 59: giảm nhẹ đến trung bình.

- Giai đoạn 3b (G3b) - eGFR 30 - 44: giảm trung bình đến nặng.

- Giai đoạn 4 (G4) - eGFR 15 - 29: giảm nặng.

- Giai đoạn 5 (G5) - eGFR < 15: suy thận (thường cần điều trị thay thế thận như lọc máu hoặc ghép thận).

Để chẩn đoán bệnh thận mạn, các bất thường này cần tồn tại trên 3 tháng - đây là điểm phân biệt với tổn thương thận cấp (suy thận cấp), vốn có thể hồi phục nếu được xử trí kịp thời.

Tăng chỉ số creatinin trong xét nghiệm máu có thể phản ánh chức năng thận suy giảm

1.3. Có thể phát hiện sớm suy thận qua kết quả xét nghiệm máu hay không?

Xét nghiệm máu có phát hiện suy thận ở giai đoạn sớm hay không? Câu trả lời là có.

Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm, một số trường hợp creatinin máu vẫn trong giới hạn bình thường. Vì vậy, bác sĩ cần kết hợp thêm xét nghiệm nước tiểu hoặc tính eGFR để tăng độ chính xác.

Những người có nguy cơ cao như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc tiền sử bệnh thận nên kiểm tra chức năng thận định kỳ để phát hiện bệnh sớm.

2. Vì sao chẩn đoán suy thận không nên chỉ dựa vào xét nghiệm máu?

Ở giai đoạn sớm, thận vẫn có khả năng bù trừ nên các chỉ số Creatinin hoặc Ure máu có thể còn trong giới hạn bình thường. Do đó, người bệnh vẫn có nguy cơ mắc bệnh thận dù xét nghiệm máu chưa phát hiện rõ bất thường.

Mặt khác, chỉ số xét nghiệm máu có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố khác như: mất nước, chế độ ăn nhiều đạm, dùng thuốc, vận động mạnh,... Vì thế, kết quả xét nghiệm máu đôi khi chưa phản ánh hoàn toàn chính xác chức năng thận.

Ngoài ra, suy thận xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: tiểu đường, huyết áp cao, viêm cầu thận, sỏi tiết niệu, nhiễm độc thuốc,... Muốn điều trị hiệu quả, bác sĩ cần xác định chính xác nguyên nhân gây tổn thương thận chứ không chỉ dựa trên chỉ số xét nghiệm máu.

Do đó, để khẳng định suy thận, bác sĩ không thể chỉ dựa vào kết quả xét nghiệm máu mà cần kết hợp thêm nhiều phương pháp khác. Dựa trên kết quả từ nhiều phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng, bác sĩ mới có đủ căn cứ để đánh giá toàn diện mức độ tổn thương thận, nguyên nhân gây bệnh và khả năng biến chứng.

3. Dấu hiệu cảnh báo suy thận cần đi xét nghiệm sớm

Suy thận là bệnh lý tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Vì thế nếu nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường để chủ động kiểm tra và điều trị ngay, người bệnh sẽ giảm thiểu được nguy cơ gặp phải biến chứng nguy hiểm.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu sau, người bệnh nên xét nghiệm sớm để dự phòng nguy cơ suy thận: 

• Tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu loãng hoặc có bọt bất thường.
• Phù chân tay, nhất là ở mắt cá chân và vùng mặt.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Chán ăn, buồn nôn.
• Tăng huyết áp khó kiểm soát. 

Khi có dấu hiệu tiểu tiện bất thường người bệnh nên thăm khám ngay để tránh nguy cơ suy giảm chức năng thận

4. Phương pháp nào khác ngoài xét nghiệm máu có thể chẩn đoán chính xác suy thận?

Để xác định chính xác suy thận, bác sĩ không chỉ dựa vào xét nghiệm máu mà còn kết hợp nhiều phương pháp khác:

• Xét nghiệm nước tiểu:

Xét nghiệm nước tiểu giúp phát hiện: protein niệu, hồng cầu trong nước tiểu, bạch cầu niệu, albumin niệu vi thể,... Đây là dấu hiệu sớm giúp xác định mức độ tổn thương cầu thận.

• Siêu âm thận:

Siêu âm có thể giúp bác sĩ đánh giá: cấu trúc nhu mô thận, kích thước thận, sỏi thận, ứ nước thận, dị tật đường tiết niệu,...

• Chụp CT-Scanner hoặc MRI:

Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định chụp CT-Scanner hoặc MRI để khảo sát rõ hơn tổn thương tại thận và hệ tiết niệu.

• Sinh thiết thận:

Sinh thiết thận là phương pháp sử dụng một mẫu mô nhỏ được lấy từ thận để phân tích dưới kính hiển vi. Phương pháp này giúp xác định nguyên nhân gây tổn thương thận trong các bệnh lý phức tạp như: Viêm cầu thận, lupus ban đỏ, bệnh thận do miễn dịch,...

• Đo mức lọc cầu thận:

Đây là tiêu chuẩn cần có để đánh giá mức độ suy giảm chức năng thận. Bác sĩ sẽ sử dụng eGFR hoặc các phương pháp đo trực tiếp để xác định khả năng lọc của thận.

Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi: “kết quả xét nghiệm máu có phát hiện suy thận không” là có. Các chỉ số như creatinin, ure máu và eGFR có thể giúp đánh giá chức năng thận. Từ những kết quả này, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm chuyên sâu để có căn cứ chẩn đoán xác định.

Suy thận tuy nguy hiểm nhưng vẫn có thể kiểm soát tốt khi được phát hiện sớm. Vì vậy, những người có nguy cơ cao nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để bảo vệ chức năng thận và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có dấu hiệu bất thường cảnh báo suy giảm chức năng thận, bạn có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.