1. Giải đáp thắc mắc: Nhân xơ tử cung uống thuốc có hết không?

Nhân xơ tử cung là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến ở nữ giới trong độ tuổi sinh sản. Đây là các khối u lành tính phát triển từ lớp cơ tử cung và chịu ảnh hưởng của nội tiết tố nữ, đặc biệt là estrogen và progesterone. Vậy nhân xơ tử cung uống thuốc có hết không? Câu trả lời là không. 

Theo y học hiện nay, thuốc không thể loại bỏ hoàn toàn khối nhân xơ. Điều trị bằng thuốc chủ yếu nhằm kiểm soát triệu chứng, hạn chế sự phát triển của khối u và có thể giúp thu nhỏ kích thước nhân xơ trong một số trường hợp. Tuy nhiên, khi ngừng thuốc, khối u có thể phát triển trở lại nếu người bệnh vẫn còn trong độ tuổi sinh sản. Cụ thể: 

1.1. Giảm triệu chứng do nhân xơ gây ra

Một số thuốc giúp cải thiện tình trạng rong kinh, cường kinh, đau bụng kinh, đau vùng chậu hoặc thiếu máu do mất máu kéo dài, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh. 

1.2. Khả năng làm teo nhỏ khối u của các loại thuốc nội tiết

Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nhân xơ tử cung, một số thuốc nội tiết hiện nay có khả năng làm thu nhỏ kích thước khối u tạm thời ở những trường hợp phù hợp.

Cơ chế của các thuốc này là làm giảm hoặc ức chế tác động của hormone estrogen – hormone có vai trò thúc đẩy sự phát triển của nhân xơ tử cung. Khi nồng độ hoặc tác dụng của hormone này giảm, khối nhân xơ sẽ thiếu yếu tố kích thích tăng trưởng, từ đó có thể giảm thể tích, đồng thời niêm mạc tử cung cũng ít tăng sinh hơn.

Trên thực tế, tùy từng loại thuốc và từng người bệnh, kích thước khối nhân xơ có thể giảm khoảng 30 - 50% sau một thời gian điều trị. Nhờ đó, các triệu chứng như rong kinh, cường kinh, đau bụng kinh, đau vùng chậu hoặc tình trạng thiếu máu do mất máu kéo dài cũng thường được cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ mang tính tạm thời. Sau khi ngừng thuốc, nồng độ hormone dần trở về bình thường và khối nhân xơ có thể phát triển trở lại, đặc biệt ở phụ nữ chưa bước vào giai đoạn mãn kinh. Vì vậy, thuốc nội tiết thường được chỉ định trong một số trường hợp như kiểm soát triệu chứng, thu nhỏ khối u trước phẫu thuật hoặc trì hoãn can thiệp ở những người bệnh phù hợp.

Câu hỏi nhân xơ tử cung uống thuốc có hết không được nhiều chị em quan tâm

1.3. Trường hợp nhân xơ bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật

Mặc dù điều trị bằng thuốc có thể giúp kiểm soát triệu chứng và làm thu nhỏ khối nhân xơ trong một số trường hợp, nhưng không phải người bệnh nào cũng phù hợp với phương pháp này. Khi khối u có kích thước lớn, gây triệu chứng nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật bóc nhân xơ hoặc cắt tử cung tùy từng trường hợp cụ thể.

Một số trường hợp thường được cân nhắc phẫu thuật gồm: 

• Khối u có kích thước quá lớn trên 50mm (hoặc tử cung to tương đương một thai nhi trên 12 tuần tuổi), ít đáp ứng với điều trị nội khoa đơn thuần, đồng thời có nguy cơ gây chèn ép các cơ quan lân cận. 
• Khối u phát triển gây chèn ép các cơ quan xung quanh: Nhân xơ phát triển có thể chèn ép bàng quang gây tiểu nhiều, tiểu khó; chèn ép trực tràng gây táo bón hoặc chèn ép niệu quản làm ảnh hưởng đến chức năng tiết niệu. 
• Biến chứng rong kinh, băng kinh, cường kinh gây thiếu máu 
• Ảnh hưởng đến khả năng mang thai hoặc thai kỳ: Nhân xơ dưới niêm mạc hoặc nhân xơ làm biến dạng buồng tử cung có thể cản trở quá trình thụ thai, làm tăng nguy cơ vô sinh, hiếm muộn hoặc sảy thai. Trong thai kỳ, một số trường hợp nhân xơ lớn cũng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, ngôi thai bất thường hoặc băng huyết sau sinh.
• Khối nhân xơ phát triển nhanh hoặc có nghi ngờ ác tính: Mặc dù phần lớn nhân xơ tử cung là u lành tính, nhưng nếu khối u tăng kích thước nhanh, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh hoặc có dấu hiệu nghi ngờ u cơ trơn ác tính, người bệnh cần được đánh giá và can thiệp kịp thời. 

2. Các nhóm thuốc phổ biến dùng trong điều trị nhân xơ tử cung

Với những trường hợp nhân xơ còn nhỏ, chưa gây biến chứng hoặc chưa có chỉ định phẫu thuật, điều trị nội khoa thường được ưu tiên nhằm kiểm soát triệu chứng và làm chậm sự phát triển của khối u:

2.1. Thuốc tránh thai phối hợp đường uống

Đây là một trong những nhóm thuốc thường được chỉ định cho phụ nữ có nhân xơ tử cung kèm theo cường kinh hoặc rong kinh. Thuốc có tác dụng điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, làm ổn định sự phát triển của niêm mạc tử cung và giảm lượng máu kinh trong mỗi chu kỳ. 

2.2. Nhóm thuốc đồng vận GnRH

Đây là nhóm thuốc nội tiết có khả năng làm thu nhỏ kích thước nhân xơ tử cung tạm thời. Thuốc tác động lên tuyến yên, làm giảm tiết hormone LH và FSH sau giai đoạn kích thích ban đầu, từ đó ức chế hoạt động của buồng trứng và làm giảm đáng kể nồng độ estrogen trong cơ thể. Khi thiếu estrogen - yếu tố thúc đẩy sự phát triển của nhân xơ - khối u có thể giảm kích thước sau một thời gian điều trị. Nhóm thuốc này thường được chỉ định trong thời gian ngắn (khoảng 3 - 6 tháng), đặc biệt ở các trường hợp cần điều trị trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối nhân xơ, giảm lượng máu mất trong mổ và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình bóc nhân xơ hoặc cắt tử cung. 

Do làm giảm nồng độ estrogen, GnRH agonists có thể gây ra các triệu chứng tương tự giai đoạn mãn kinh như bốc hỏa, đổ mồ hôi về đêm, khô âm đạo, thay đổi tâm trạng và giảm mật độ xương nếu sử dụng kéo dài. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ thời gian điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phối hợp liệu pháp bổ sung nội tiết (add-back therapy) để giảm tác dụng không mong muốn mà vẫn duy trì hiệu quả điều trị. 

Việc dùng thuốc làm nhỏ khối u xơ sẽ được bác sĩ kê sau khi đã thăm khám kỹ 

3. Tác dụng phụ thường gặp khi uống thuốc điều trị nhân xơ

Bên cạnh hiệu quả trong việc kiểm soát triệu chứng và làm thu nhỏ khối nhân xơ ở một số trường hợp, các thuốc điều trị nhân xơ tử cung, đặc biệt là nhóm thuốc ức chế nội tiết như GnRH agonists, cũng có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn do làm giảm nồng độ estrogen trong cơ thể:

• Hội chứng giả mãn kinh: Do nồng độ estrogen bị kéo xuống thấp, người bệnh sẽ phải trải qua các triệu chứng giống hệt như một phụ nữ bước vào tuổi mãn kinh thực sự bao gồm: Xuất hiện các cơn bốc hỏa (nóng bừng ở mặt và ngực), vã mồ hôi trộm về đêm, âm đạo khô rát gây đau đớn khi quan hệ tình dục, suy giảm ham muốn, da dẻ khô sạm, tâm trạng thay đổi thất thường, dễ lo âu hoặc cáu gắt vô cớ.
• Nguy cơ loãng xương: Khi sử dụng thuốc đồng vận GnRH kéo dài quá 6 tháng, quá trình tiêu xương sẽ diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương, làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương. Vì vậy, nhóm thuốc GnRH agonists thường chỉ được chỉ định trong thời gian ngắn (khoảng 3 - 6 tháng).

4. Hướng dẫn chăm sóc và lưu ý quan trọng cho người bệnh

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị, xây dựng lối sống lành mạnh cũng góp phần cải thiện triệu chứng, hạn chế nguy cơ khối nhân xơ phát triển và nâng cao hiệu quả điều trị. Người bệnh nên lưu ý:

4.1. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nội tiết theo đơn của người khác

Đây là sai lầm rất nguy hiểm. Thuốc nội tiết điều trị nhân xơ tử cung cần được chỉ định dựa trên kích thước, vị trí khối u, triệu chứng, tuổi, bệnh lý đi kèm và nhu cầu sinh sản của từng người bệnh. Vì vậy, việc tự ý mua hoặc sử dụng đơn thuốc của người khác có thể không mang lại hiệu quả, đồng thời làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. 

4.2. Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, không cần kiêng tuyệt đối thực phẩm chứa phytoestrogen

Hiện nay, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh cho thấy người bị nhân xơ tử cung cần tránh hoàn toàn thịt đỏ hoặc các thực phẩm từ đậu nành như sữa đậu nành, đậu phụ hay mầm đậu nành. Các phytoestrogen trong thực phẩm có hoạt tính yếu hơn nhiều so với estrogen nội sinh và khi sử dụng với lượng hợp lý thường không được chứng minh làm nhân xơ phát triển.

Thay vì áp dụng chế độ ăn "giảm estrogen", người bệnh nên xây dựng thực đơn cân đối, đa dạng thực phẩm, ưu tiên:

• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu để bổ sung chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa.
• Duy trì lượng protein hợp lý từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa và các loại đậu; hạn chế thịt đỏ chế biến sẵn và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.
• Nếu bị rong kinh hoặc thiếu máu, nên bổ sung các thực phẩm giàu sắt như thịt nạc, gan (với lượng phù hợp), rau lá xanh đậm, các loại đậu và thực phẩm giàu vitamin C để tăng hấp thu sắt.
• Hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn nhằm góp phần kiểm soát cân nặng và nâng cao sức khỏe tổng thể. 

4.3. Duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ

Người bị nhân xơ tử cung nên tái khám đúng lịch để đánh giá đáp ứng điều trị và theo dõi sự thay đổi về kích thước, số lượng cũng như vị trí của khối nhân xơ. Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định tái khám sau 3 - 6 tháng hoặc sớm hơn nếu có triệu chứng bất thường. 

Khách hàng đang thăm khám chuyên khoa Sản phụ khoa tại Hệ thống Y tế MEDLATEC

Như vậy, bài viết đã giúp bạn đọc giải đáp nhân xơ tử cung uống thuốc có hết không. Dù thuốc không thể làm nhân xơ tử cung biến mất hoàn toàn, nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong điều trị đối với những trường hợp phù hợp. Điều trị nội khoa giúp kiểm soát các triệu chứng như rong kinh, cường kinh, đau vùng chậu, đồng thời có thể làm thu nhỏ kích thước khối nhân xơ tạm thời, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và hỗ trợ chuẩn bị trước phẫu thuật khi cần.

Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cá thể hóa trên mỗi người bệnh. Chị em hãy chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Sản phụ khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để bác sĩ kiểm tra và tư vấn chi tiết hơn. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.